Is het niet (veel) goedkoper om voedsel in de projectlanden in te kopen, omdat de prijzen daar lager liggen? En het bespaart in de transportkosten.
Er is weinig prijsverschil tussen producten in Oost-Europa en Nederland. Daarnaast moeten wij, wanneer wij in Oost-Europa het voedsel inkopen, ook extra kosten maken voor verpakking en transport, terwijl in Nederland veel inpakwerk en vervoer gratis wordt gedaan door vrijwilligers, en internationale transporten vaak worden gesponsord. De prijzen kunnen in Oost-Europa zelfs hoger liggen dan hier in Nederland. Het is dus tegenwoordig vaak goedkoper om voedsel in Nederland in te zamelen en te vervoeren naar Oost-Europa.
Een ander punt is dat mensen in natura meer geven dan wanneer we zouden collecteren. Met voedsel inzamelen hebben we dus een hogere opbrengst. Daarnaast is het geven van voedsel een extra stimulans voor mensen om ook een gift voor het transport te geven. Hierdoor worden ook deze kosten gefinancierd.
Overigens wordt in Roemenië en Hongarije ook meegedaan aan de Dorcas Voedselactie en worden daar lokaal voedselpakketten ingekocht. In plaats van de witte dozen, worden hier blauwe emmers voor de inzameling gebruikt. Daarnaast heeft Dorcas plannen om ook in Oekraïne, Egypte en Zuid-Afrika met de Dorcas Voedselactie te starten.
Voor wie is het voedsel bedoeld?
De meeste voedselpakketten zijn bestemd voor de allerarmsten die buiten alle structurele hulpprogramma's vallen. Ze hebben geen sociaal vangnet, familie of vrienden die naar hen omkijken Natuurlijk moet hulp duurzaam zijn, maar bij 'grannies' (bejaarden) is dat meestal niet mogelijk. Ze verkeren vaak zowel mentaal als lichamelijk niet meer in de conditie om te leren in hun eigen levensonderhoud te voorzien.
De pakketten worden zorgvuldig verdeeld onder de allerarmsten die in onze programma's zijn opgenomen. Deze mensen zijn niet willekeurig gekozen, maar zorgvuldig geselecteerd door de partnerorganisaties waar we mee samenwerken. Gemiddeld één of twee keer per jaar krijgen ze een voedselpakket uit Nederland. De overige voedselpakketten die ze maandelijks ontvangen, worden door onze partnerorganisaties lokaal aangekocht met fondsen die door Dorcas beschikbaar worden gesteld uit bijvoorbeeld het ‘Adopt a Granny'-programma. Op deze wijze wordt dus ook de lokale economie gestimuleerd.
Is voedselhulp nog wel van deze tijd? Kan niet beter op een professionele manier aan structurele hulp worden gewerkt?
Bij professionele hulpverlening denken we tegenwoordig vooral aan duurzame, eigentijdse hulp. Voor veel hulpinstanties is barmhartigheid een ‘besmet' woord geworden, iets dat teveel met de kerk te maken heeft. Daarom moet het alleen om ‘professionaliteit' draaien. Barmhartigheid is echter geen gunst, maar een opdracht. Er spreekt emotie uit de gift; de ontvanger weet dat er iemand aan hem denkt. Het is bedoeld als hart onder de riem, een bemoediging voor mensen die in diepe ellende leven. Dorcas is van mening, dat ook dat professioneel is.
De Dorcas Voedselactie wordt toch niet alleen voor het goede gevoel gehouden?
De voedselpakketten die we inzamelen zijn nooit bedoeld als structurele hulp. In werkelijkheid gaat het om een klein deel van ons werk. Dorcas koopt jaarlijks ongeveer tien miljoen maaltijden lokaal in. Bij die hulp vallen het aantal ingezamelde voedselpakketten van de Dorcas Voedselactie in het niet. Een voedselpakket is een klein gebaar, maar tegelijkertijd belangrijk als het gaat om bewustwording. Chauffeurs die de voedselpakketten wegbrengen, brengen zelf fondsen bijeen. Ook de gevers van het voedsel geven geld om het transport te kunnen financieren. Bij de Dorcas Voedselactie zijn duizenden vrijwilligers betrokken. Op een andere manier zou Dorcas dit anders nooit voor elkaar krijgen. De Dorcas voedselactie slaat een brug tussen arm en rijk.
In hoeverre ondermijnt het verspreiden van voedsel de lokale economie?
Het verspreidingsgebied is zeer groot. De pakketten worden in meer dan tien landen verspreid. Op lokaal niveau is er dus bijna niets van te merken. De mensen die een voedselpakket ontvangen, hebben zelf geen geld om voedsel te kopen en zijn dus ook geen partij op de lokale markt. De pakketten worden niet lukraak verdeeld, maar de ontvangers zijn zorgvuldig geselecteerd om voor een voedselpakket in aanmerking te komen.
Overigens is het voedsel dat met de Dorcas Voedselactie wordt ingezameld slechts een klein percentage van het voedsel dat dagelijks wordt gedistribueerd onder de allerarmsten. Dagelijks voorziet Dorcas ruim honderdduizend mensen van eten. Dit voedsel wordt voornamelijk lokaal ingekocht.
Het vervoer van de voedselpakketten naar Oost-Europa is toch slecht voor het milieu?
Verschillende producten die onderdeel uitmaken van het voedselpakket zijn niet lokaal te verkrijgen. Willen wij deze producten lokaal aankopen, dan moeten de producten alsnog worden ingevoerd. Of dit dan gebeurt via commerciële transporten of vrijwilligers maakt dan niet uit. Daarnaast zijn de milieueisen die in de transportsector worden gehanteerd tegenwoordig vrij streng. Er wordt alles aan gedaan om de milieubelasting tot een minimum te bedwingen.
Leggen wij overigens vaak de lat niet lager als het gaat om ons eigen consumptiegedrag? Realiseren wij ons wel waar de aardbeien en bloemen vandaan komen die wij het hele jaar in de supermarkt kunnen kopen? Ook wordt voedsel op de Nederlandse markt verkocht, dat is geïmporteerd uit landen in bijvoorbeeld Afrika waar hongersnood heerst!
Spelen er nog andere redenen om de Dorcas Voedselactie te houden?
De Dorcas Voedselactie is een begrip en wordt breed gedragen door onze achterban.
Daarbij komt dat:
■ de voedselactie de betrokkenheid van vrijwilligers bij Dorcas en de allerarmsten bevordert. Vaak komen hier weer andere initiatieven uit voort, zoals een werkgroep, een huis-aan-huiscollecte of zelfs de start van een Dorcas Winkel.
■ de voedselactie zorgt voor grotere bekendheid van Dorcas in Nederland. Deze bekendheid zorgt ervoor dat er geld binnenkomt voor de structurele ontwikkelingsprojecten van Dorcas (meer dan zestig procent van de hulp die Dorcas geeft).
Is het zinvol om mensen één pakket te geven? Daar kunnen ze toch niet van overleven?
De voedselactie is een klein onderdeel van het totale werk dat Dorcas in Afrika en Oost-Europa uitvoert. Dorcas richt zich hoofdzakelijk op duurzame ontwikkelingsprojecten en op financiële adoptie van kinderen en ouderen.
Het uitdelen van voedselpakketten is bedoeld als een hart onder de riem voor de allerarmsten. Het betekent enorm veel voor de ontvangers dat ze niet vergeten zijn. Dat ze weten dat mensen in Nederland voor hen in actie kwamen.
Wat moeten de Oost-Europeanen nu met Nederlandse producten waarvan ze de gebruiksaanwijzing niet kunnen lezen?
De veldkantoren van Dorcas in de projectlanden hebben in overleg met de lokale partnerorganisaties het voedsellijstje samengesteld. Deze producten zijn dus vanuit het veld gevraagd. De producten die op het lijstje staan, zijn dus wel bekend in de landen, maar voor veel mensen niet betaalbaar. Oost-Europeanen zijn misschien arm, maar ze begrijpen wel hoe ze de dingen moeten klaarmaken. In sommige gevallen worden onze producten op een andere manier gebruikt dan waarvoor ze in Nederland bestemd zijn, maar dat is geen enkel bezwaar.
Waarom helpt Dorcas in het ene land wel en in het andere niet?
We zijn beperkt in onze mogelijkheden om in alle landen hulp te bieden. Gelukkig worden deze ‘gaten' vaak weer gevuld door collega-organisaties. Wij hebben dus niet in alle landen projecten. Niet omdat wij niet zien dat de nood daar hoog is, maar omdat we nu eenmaal keuzes moeten maken. Dorcas heeft achttien landen geselecteerd waar we via bestaande contacten hulp bieden.
Er zijn meerdere winterhulpacties van meerdere organisaties. Waarom werkt Dorcas niet samen met andere organisaties?
Er zijn inderdaad meerdere organisaties die winterhulpacties uitvoeren. Dorcas heeft goede contacten met o.a. stichting Hulp Oost-Europa (HOE), Kom Over En Help (KOEH) en Zending over Grenzen. Wij hebben geregeld overleg met elkaar over onze acties. Het is een feit dat elke organisatie een eigen werkwijze hanteert, een eigen betrokken achterban heeft en eigen projecten beheerd waar winterhulp geboden wordt. In principe voert iedere organisatie zijn eigen winterhulpactie uit. Wel vragen wij gezamenlijk aandacht voor de armoedeproblematiek in Oost-Europa. Via o.a. een gezamenlijke mailing, hebben wij kerken opgeroepen om in actie te komen voor de allerarmsten in Oost-Europa en zich aan te sluiten bij één van de winterhulpacties. Ook zoeken we gezamenlijk de aandacht in de media.
Wij streven ernaar om ons werk, daar waar mogelijk, goed op elkaar af te stemmen. Vanuit onze christelijke identiteit proberen wij daar waar mogelijk de nood te verlichten. Echter de nood is echter nog steeds ongekend groot, waardoor de hulp en acties van zowel Dorcas als de andere organisaties onmisbaar is.
Hoelang gaat de Dorcas Voedselactie nog door?
Ieder jaar worden zowel de voorbereidingen als het verloop van de actie intensief geëvalueerd, waarbij de reacties van onze medewerkers en de coördinatoren in het land zeer zwaar wegen. Hun mening wordt zowel telefonisch als schriftelijk geïnventariseerd. Ieder jaar heroverweegt Dorcas of de Dorcas Voedselactie nog wel een passende actie is.
Is het nog nodig om Oost-Europa via voedselhulp te helpen?
Door de kredietcrisis stijgt de armoede in Oost-Europa enorm. Er zijn miljoenen Oost-Europeanen die onder de armoedegrens leven en er komen steeds meer arme mensen bij. Dorcas ondersteunt lokale initiatieven, door middel van kennis, fondsen en/of goederen. Dorcas werkt bijna altijd samen met lokale partners. Zij hebben volledig inzicht in de problematiek van de allerarmsten in de samenleving. Onze partner geeft aan wat zij, met de winter in aantocht, nodig heeft aan steun voor de uitvoering van de sociale hulpprojecten. Juist omdat onze partners bij de mensen thuis komen en de administratie bijhouden, weten we zeker dat de hulp daar terecht komt waar deze hard nodig is. Onze lokale partners geven aan dat voedselpakketten nog steeds hard nodig zijn. Samenvattend: de Dorcas Voedselactie is gebaseerd op rechtstreekse vraag uit Oost-Europa zelf.
In Nederland zijn ook arme mensen die bijvoorbeeld van voedselbanken afhankelijk zijn. Waarom helpt Dorcas hen niet?
Dorcas stelt ook voedsel beschikbaar aan de voedselbanken in Nederland. Dit is een opmerkelijk gebaar, omdat Dorcas zich normaliter richt op hulpverlening in Oost-Europa en Afrika. Het gaat om producten die kwalitatief nog honderd procent goed zijn, maar waarbij de houdbaarheidsdatum te dichtbij is (minder dan drie maanden) om volgens de douanevoorschriften te vervoeren naar Oost-Europa. Dorcas geeft voedsel dat niet over de grens mag, aan de voedselbanken in Nederland, zodat de producten alsnog optimaal worden benut. Dorcas heeft hierover een principeafspraak met de Voedselbank Nederland. Zo kunnen we ook iets betekenen voor de minima in onze samenleving waarin wij actief zijn.
Daarnaast heeft Dorcas een overeenkomst getekend met het Leger des Heils. De overeenkomst betreft het ophalen en overnemen van de ongesorteerde, gebruikte kleding van de zes Dorcas Regio Centra. Gesorteerde kleding gaat altijd naar de Dorcas-projecten en valt niet onder deze overeenkomst. De verkoop van de ongesorteerde kleding aan het Leger des Heils komt ten goede aan Dorcas. Het Leger des Heils gebruikt de kleding weer voor zijn hulpverlening. Zo snijdt het mes aan twee kanten. Het is en blijft echter de primaire taak van Dorcas om zich in te zetten voor de nood in ontwikkelingslanden.
In hoeverre speelt Dorcas' christelijke identiteit een rol bij het geven van hulp?
Dorcas is een christelijke organisatie; daar winden we geen doekjes om. We hebben een christelijke identiteit en willen dat graag uitstralen.
We stellen geen voorwaarden voor het ontvangen van hulp, niet anders dan de criteria dat de doelgroep tot de allerarmsten moet behoren. We helpen ongeacht ras, religie, geslacht of politieke overtuiging.
